Steeds meer organisaties volgen met belangstelling de stap van Afas naar een vierdaagse werkweek met een fulltime salaris. De eerste ervaringen worden gedeeld via social media en nieuwsberichten. Daaruit komt een positief beeld naar voren: medewerkers ervaren meer rust, een betere balans tussen werk en privé en zijn vaak productiever op de dagen dat ze werken. Voor werkgevers lijkt het bovendien aantrekkelijk om zich zo te onderscheiden op de arbeidsmarkt.
Toch zijn er ook belangrijke mitsen en maren. Niet elk type werk leent zich voor vier dagen van negen uur of voor een kortere werkweek met hetzelfde resultaat. Denk aan functies met veel klantcontact of continue dienstverlening. Ook kan de werkdruk toenemen als taken simpelweg in minder dagen geperst moeten worden. Daarnaast vraagt het een andere manier van samenwerken: afspraken maken over bereikbaarheid, roosters en overdracht zijn cruciaal. Een laatste punt van aandacht is de impact op contractvormen en salarisafspraken: gaat het om minder uren, of om dezelfde uren in minder dagen?
Wat betekent dit voor de ondernemingsraad?
Voor een OR is het belangrijk om bij dit soort ingrijpende veranderingen goed op te letten. De Wet op de ondernemingsraden (WOR) geeft de OR instemmingsrecht bij werktijdenregelingen, arbeidstijden en verlof (artikel 27). Ook heeft de OR adviesrecht bij belangrijke organisatorische wijzigingen (artikel 25). Dat betekent dat de OR actief betrokken moet worden bij het besluit om een vierdaagse werkweek in te voeren.
Advies aan OR-leden
- Ga in gesprek met de bestuurder en vraag naar de doelen van een kortere werkweek.
- Zorg dat ervaringen van medewerkers goed worden opgehaald, zowel positief als negatief.
- Let op de verdeling van werkdruk en de gevolgen voor klanten of bewoners/patiënten (bereikbaarheid).
- Maak gebruik van het instemmingsrecht bij wijzigingen in de werktijdenregeling.
- Houd de vinger aan de pols na invoering: een proefperiode met evaluatie kan veel duidelijk maken.
Kortom: de vierdaagse werkweek kan veel opleveren, maar vraagt maatwerk en zorgvuldige afwegingen. De OR heeft daarbij een duidelijke rol en stevige rechten.